Tương lai dotcom Việt Nam

Thanh toán trực tuyến và tâm lý tiêu dùng đang là 2 thách thức lớn đối với tương lai ngành dotcom tại Việt Nam. Gần một thập kỷ qua, Việt Nam đã ghi nhận sự đầu tư mạnh mẽ trong ngành dotcom.

tuong-lai-dotcom-viet-nam

Đầu tư này gồm đầy đủ các dạng công cụ tìm kiếm (nổi lên là Google VN), cổng thông tin (đơn cử là Yahoo, Zing), thương mại điện tử (hơn 9.000 sàn giao dịch thương mại điện tử dạng B2B – doanh nghiệp với doanh nghiệp, B2C- doanh nghiệp với khách hàng và C2C- khách hàng với khách hàng), mạng xã hội (lên đến con số hàng trăm), tích hợp giải trí trực tuyến (chẳng hạn Vinagame, FPT, VTC).

Số lượng các công ty dotcom nhiều, nhưng thực trạng tồn tại ra sao, doanh thu thế nào, và quan trọng hơn cả là khả năng phát triển trong tương lai đến đâu, vẫn những câu hỏi lớn của lĩnh vực kinh doanh còn non trẻ này.

Nhìn từ Trung Quốc

Người Mỹ thích gửi email, lướt web tìm thông tin, trong khi những người trẻ tuổi ở Trung Quốc thích chơi game, tải video và nhạc vào di động, máy nghe nhạc MP3. Ngành dotcom tại Trung Quốc bùng nổ trước Việt Nam không lâu. Tuy nhiên những tên tuổi như Baidu (tìm kiếm, tin tức), Alibaba (thương mại điện tử), Tencent (giải trí trực tuyến) đã phát triển rất mạnh mẽ, thậm chí còn thách thức các đại gia đến từ Mỹ như eBay, Amazon, Yahoo! Lý do nào khiến họ làm được như vậy? Hãy tìm hiểu trường hợp của Tencent.
Những ngày đầu thành lập, Tencent đã rất chật vật trong việc tìm kiếm lợi nhuận, nhưng sau đó, Tencent đã lên như diều gặp gió với hoạt động phát triển các trò chơi trực tuyến. Bên cạnh đó, doanh thu từ mảng dịch vụ viễn thông giá trị gia tăng và di động của công ty này cũng tăng mạnh không kém, như tờ New York Times (Mỹ) nhận định. Chiến lược phát triển của Tencent chính là sự kết hợp các yếu tố của mạng xã hội Myspace, trang Web giải trí Youtube và thế giới ảo Second Life của Mỹ.

New York Times trích phân tích của ông R. Ji, một nhà nghiên cứu thuộc ngân hàng Morgan Stanley (Mỹ), cho rằng: “Nếu ở Mỹ, người sử dụng Internet quan tâm đến thông tin thì ở Trung Quốc, đó là giải trí. Cho nên, Google thống lĩnh thị trường Mỹ còn Tencent trị vì thị trường Trung Quốc”. Sự thống lĩnh của Google ở Mỹ và Tencent ở Trung Quốc đã cho thấy hướng phát triển và tương lai của hai thị trường. Người Mỹ thích gửi email, lướt web tìm thông tin, trong khi người Trung Quốc thích chơi game, tải video và nhạc vào di động, máy nghe nhạc MP3. Tencent đã kiếm lời từ các dịch vụ của thế giới ảo cũng như từ tích hợp các dịch vụ của mạng xã hội.

Và New York Times một lần nữa phân tích, chính sự lớn mạnh nhanh chóng của Tencent gắn với văn hóa tiêu dùng mới của Trung Quốc đã góp phần khiến các công ty internet lớn nhất của Mỹ như Yahoo!, Google và eBay phải vất vả tại đây.

Tại Trung Quốc, Google đã mất thị phần vào tay công cụ tìm kiếm Baidu. Yahoo! đã chuyển giao hoạt động của mình cho Alibaba.com. Còn eBay, sau khi mua một trong những đối thủ lớn nhất của mình ở Trung Quốc, đã không thể đứng vững và phải giao quyền hoạt động ở Trung Quốc cho Tom.com, một công ty liên doanh nội.

Rõ ràng, các công ty nước ngoài đã thất bại trong việc hiểu thị trường internet Trung Quốc, đang phát triển dựa vào giải trí và di động. Nhưng cũng không thể bỏ qua việc chính phủ Trung Quốc đang tạo rất nhiều ưu đãi cho các công ty dotcom nội địa phát triển, cũng như gây ra các rào cản trong hoạt động của các công ty nước ngoài tại đây.

So với Trung Quốc, ngành dotcom Việt Nam có những điểm tương đồng. Giống như Tencent, Vinagame, một công ty Việt Nam đã phát triển nội dung số tổng hợp (gồm trò chơi trực tuyến, cổng thông tin, sàn giao dịch điện tử, mạng xã hội) trong 5 năm, đã đạt doanh thu 50 triệu USD (tương đương 1.000 tỉ đồng) và trở thành một trong số ít công ty dotcom có doanh thu lớn trong nước.

Một điểm tương đồng khác dễ nhận ra, đó là việc các công ty dotcom quốc tế lớn gặp một số khó khăn khi đặt chân vào thị trường nội địa. eBay và Alibaba đã không thể đơn thương độc mã chiến đấu tại Việt Nam. eBay vào Việt Nam 2007 và hoàn toàn mờ nhạt sau một năm kinh doanh bởi những hạn chế về rào cản ngôn ngữ, thói quen tiêu dùng, để rồi phải kết hợp với Chodientu, một trong các sàn giao dịch thương mại điện tử hàng đầu tại Việt Nam. Sau đó, website thương mại này đổi tên thành Chodientu eBay, thực hiện chức năng cho phép cá nhân, doanh nghiệp Việt Nam giao thương với nhau qua website này cũng như với các website eBay toàn cầu. Không chỉ eBay, Alibaba của Trung Quốc cũng đang chọn Công ty Cổ phần Đầu tư và Công nghệ OSB làm đại lý ủy quyền của họ tại Việt Nam.